Bối cảnh: 2008
Năm 2008, hệ thống ngân hàng Mỹ đổ vỡ. Các ngân hàng lớn phá sản, chính phủ bơm tiền cứu trợ, người dân mất nhà. Câu hỏi lởn vởn khắp nơi: nếu đã phải tin ngân hàng và chính phủ đến thế, thì khi họ sai, ai chịu?
Tháng 10/2008, một người (hoặc một nhóm) lấy tên Satoshi Nakamoto đăng một tài liệu 9 trang mô tả một hệ thống blockchain, không do ngân hàng hay chính phủ nào phát hành.">tiền điện tử không cần ngân hàng. Tháng 1/2009, mạng Bitcoin chạy khối đầu tiên.
Trong khối đầu tiên ấy, Satoshi nhúng vào một dòng tiêu đề báo hôm đó về việc chính phủ Anh chuẩn bị gói cứu trợ ngân hàng lần hai. Đó không phải ngẫu nhiên, đó là lời tuyên bố về lý do tồn tại.
Đến nay vẫn không ai biết Satoshi là ai. Người này biến mất năm 2011 và chưa từng động đến số Bitcoin mình đào được.
Ba đặc điểm đáng nhớ
1. Tổng cung cố định ở 21 triệu
Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với tiền pháp định. Ngân hàng trung ương có thể in thêm tiền. Bitcoin thì không, con số 21 triệu được viết cứng trong phần mềm và mọi máy trong mạng đều từ chối bất kỳ khối nào vi phạm nó.
Ví dụ đời thường: Giống như một khu đất chỉ có đúng 21 nghìn mét vuông và không ai có quyền lấn thêm một tấc. Muốn có thì phải mua lại của người đang giữ.
2. Cứ khoảng 4 năm, tốc độ phát hành giảm một nửa
Bitcoin mới được tạo ra như phần thưởng cho những máy tính bảo vệ mạng lưới. Cứ khoảng 4 năm, phần thưởng đó giảm đi một nửa (gọi là halving). Nguồn cung mới chậm dần cho tới khi cạn hẳn vào khoảng năm 2140.
3. Không ai có quyền tắt nó
Không có công ty Bitcoin, không có máy chủ Bitcoin, không có CEO. Mạng lưới được duy trì bởi hàng chục nghìn máy tính độc lập rải khắp thế giới. Muốn dừng Bitcoin phải tắt đồng thời gần như toàn bộ số máy đó.
Bitcoin đánh đổi những gì?
Không có bữa trưa miễn phí. Để đạt được ba điều trên, Bitcoin chấp nhận:
- Chậm. Khoảng 7 giao dịch mỗi giây trên toàn cầu. Một mạng thẻ ngân hàng xử lý hàng chục nghìn.
- Tốn điện. Việc bảo vệ mạng lưới dựa trên việc các máy tính đua nhau giải bài toán, và bài toán đó tiêu thụ điện thật.
- Không thể hoàn tác. Chuyển nhầm địa chỉ là mất vĩnh viễn. Không có tổng đài nào để gọi.
Điểm cuối cùng quan trọng hơn anh tưởng, và là lý do bài về ví và seed phrase là bài quan trọng nhất của cả website này.
Sai lầm thường gặp
- Nghĩ Bitcoin ẩn danh. Mọi giao dịch Bitcoin đều công khai vĩnh viễn. Chỉ cần một lần địa chỉ của anh bị gắn với danh tính thật, toàn bộ lịch sử giao dịch lộ ra.
- Nghĩ phải mua nguyên một Bitcoin. Một BTC chia được tới 8 chữ số thập phân. Đơn vị nhỏ nhất gọi là satoshi.
- Nghĩ Bitcoin là "phiên bản cũ" và các coin mới đã thay thế nó. Bitcoin cố tình không thay đổi nhiều, sự ổn định đó chính là tính năng được coi trọng nhất của nó.
Nội dung này chỉ mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Crypto rủi ro cao, anh/chị có thể mất toàn bộ vốn.