Người ta hay nghĩ giao dịch là bài toán phân tích. Thực ra phần lớn thiệt hại đến từ ba phản xạ tâm lý mà ai cũng có.
Bẫy thứ nhất: sợ bỏ lỡ
Giá đã tăng mạnh nhiều ngày. Khắp nơi nói về nó. Cảm giác không vào là mất cơ hội.
Vấn đề: cảm giác đó mạnh nhất đúng lúc giá đã đi xa nhất. Khi một tài sản chưa ai nhắc tới, không ai thấy sợ bỏ lỡ. Khi nó lên trang nhất, ai cũng thấy.
Nghĩa là phản xạ này gần như luôn đẩy người ta mua ở vùng giá cao.
Cách chống: đặt ra trước tiêu chí mua, viết xuống, và chỉ mua khi đủ tiêu chí. Không thêm tiêu chí mới ngay lúc đang thấy thèm.
Bẫy thứ hai: sợ thừa nhận mình sai
Một lệnh đang lỗ. Đóng nó là biến khoản lỗ trên màn hình thành khoản lỗ thật, và thừa nhận mình đã sai. Giữ nó thì vẫn còn hy vọng.
Trớ trêu là phản xạ này hoạt động ngược ở phía lãi. Lệnh đang lãi thì người ta sợ mất phần lãi đó nên đóng sớm.
Kết quả: giữ lệnh lỗ lâu, đóng lệnh lãi nhanh. Đây là công thức chắc chắn thua trong dài hạn, kể cả khi tỷ lệ đoán đúng cao.
Cách chống: quyết định điểm thoát ngay lúc mở lệnh, khi chưa có tiền nào đang lơ lửng. Đặt lệnh sẵn thay vì dựa vào ý chí lúc đó.
Bẫy thứ ba: thắng liên tiếp
Sau vài lệnh thắng, cảm giác mình đã hiểu thị trường. Người ta tăng khối lượng, bỏ bớt quy tắc, vào những lệnh mà bình thường sẽ bỏ qua.
Nhưng một chuỗi thắng ngắn không chứng minh gì cả. Tung đồng xu năm lần ra mặt ngửa cả năm là chuyện hoàn toàn có thể.
Cú thua sau giai đoạn tự tin đó thường lớn hơn tổng những gì vừa thắng, vì khối lượng đã bị đẩy lên.
Cách chống: cố định mức rủi ro theo phần trăm vốn và không thay đổi vì tâm trạng.
Một điều đơn giản nhưng hiệu quả
Ghi nhật ký. Mỗi lệnh viết ba dòng: vì sao vào, dự định thoát ở đâu, và lúc đó đang cảm thấy thế nào.
Sau ba tháng đọc lại, phần lớn người ta phát hiện ra vấn đề của mình không nằm ở phân tích, mà lặp đi lặp lại ở cùng một trạng thái cảm xúc.
Nội dung này chỉ mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Crypto rủi ro cao, anh/chị có thể mất toàn bộ vốn.