1. Giả mạo nhân viên hỗ trợ
Anh đăng câu hỏi lên một nhóm Telegram hoặc Facebook. Vài phút sau có người nhắn riêng, xưng là "hỗ trợ viên", nhiệt tình giúp. Cuối cùng dẫn tới một trang "xác minh ví" và xin seed phrase.
Dấu hiệu: nhắn tin riêng trước; giục nhanh; đưa link lạ.
Quy tắc: không có đội hỗ trợ chính thức nào nhắn riêng trước, và không đội nào cần seed phrase.
2. Cam kết lợi nhuận cố định
"Gửi vào, mỗi ngày nhận 1%." "Vốn đảm bảo, lãi 30% một tháng."
Không có tài sản nào trên đời sinh lợi nhuận cố định cao mà không có rủi ro. Tiền trả cho người vào trước lấy từ người vào sau, mô hình Ponzi. Nó luôn sập, chỉ là chưa biết lúc nào.
Dấu hiệu: con số lãi cụ thể và đều đặn; nhấn mạnh "an toàn tuyệt đối"; có hoa hồng khi giới thiệu người mới.
3. Nhóm "phím hàng" và hô lệnh
Một nhóm chat cho anh xem ảnh chụp lợi nhuận, rồi mời vào nhóm VIP trả phí, rồi hô mua một token nhỏ. Đội tổ chức đã mua từ trước với giá rẻ; khi người trong nhóm đổ tiền vào đẩy giá lên, họ bán ra. Giá sập, người vào sau ôm hết.
Dấu hiệu: ảnh lợi nhuận khoe liên tục; token không ai biết; giục "vào ngay kẻo lỡ".
4. Rug pull, đội ngũ ôm tiền bỏ chạy
Một dự án mới, website đẹp, cộng đồng đông, token vừa mở bán. Vài tuần sau đội ngũ rút hết thanh khoản, xoá mạng xã hội, biến mất. Token về gần 0.
Dấu hiệu: đội ngũ ẩn danh hoàn toàn; thanh khoản không bị khoá; token tập trung phần lớn trong vài ví.
5. Website giả, link giả
Anh tìm tên một sàn hoặc một ứng dụng trên Google. Kết quả quảng cáo đầu tiên là trang giả, tên miền sai một chữ cái. Anh kết nối ví, ký một lệnh, tài sản bay.
Dấu hiệu: vào từ quảng cáo tìm kiếm; tên miền lệch một ký tự; trang yêu cầu ký ngay khi vừa vào.
Cách phòng: lưu sẵn địa chỉ chính thức vào bookmark và chỉ vào từ đó.
6. Bẫy tình cảm ("pig butchering")
Một người lạ kết bạn, trò chuyện hàng tuần, xây dựng quan hệ tình cảm, rồi dần dần giới thiệu một "cơ hội đầu tư" trên một sàn mà chính họ dựng ra. Anh nạp tiền, thấy màn hình báo lãi, nạp thêm. Khi rút thì bị đòi "thuế", "phí giải ngân". Nạp nữa, rồi mất hết.
Đây là kiểu lừa gây thiệt hại lớn nhất hiện nay, và nạn nhân thường là người cẩn thận.
Dấu hiệu: quan hệ được xây rất chậm rồi mới nói tới tiền; sàn lạ chưa từng nghe; rút tiền bị đòi nộp thêm phí.
7. Airdrop giả và token lạ tự xuất hiện trong ví
Tự nhiên trong ví anh xuất hiện một token lạ giá trị lớn. Anh vào đổi thử, trang đổi yêu cầu ký một lệnh, và lệnh đó cấp quyền rút sạch token thật của anh.
Quy tắc: token tự xuất hiện thì cứ để yên đó. Đừng đụng vào.
Bộ lọc chung cho mọi trường hợp
Trước khi làm bất cứ điều gì liên quan tới tiền, tự hỏi ba câu:
- Có ai đang giục mình nhanh lên không? Áp lực thời gian là công cụ số một của kẻ lừa đảo.
- Mình có hiểu chính xác lệnh mình sắp ký làm gì không? Không hiểu thì không ký.
- Lợi nhuận này đến từ đâu? Nếu không trả lời được bằng một câu rõ ràng, tiền đó đến từ người vào sau.
Nội dung này chỉ mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Crypto rủi ro cao, anh/chị có thể mất toàn bộ vốn.